KILTI | Gracia Delva : yonn nan atis ki pi konn chante lang kreyòl la

Partager cet article:

Anpil  ayisyen souvan fè  fot nan fason yo pwononse  kreyòl la lè y ap pale. Pou sa ki rele chante a menm, se yon veritab katastwòf lè w ap tande kèk chantè ayisyen. Pou konn chante an kreyòl la, Gracia Delva li menm chanpyon nan zafè sa, Li pa nan fèmen bouch, li pwononse mo yo ak bon jan akò fonetik kreyòl la egzije a. Se you n nan atis ki kontribiye anpil nan  bay lang kreyòl la jarèt nan chak grenn mizik li yo.

Kreyòl se yon lang tankou  tout lòt lang. Anpil ayisyen toujou  fè  anpil efò lè  y ap pale yon seri de lòt lang tankou  fransè, anglè, kote yap evite pou yo pa fè  fot. Paske isit moun bay anpil enpòtans  ak koze lang moun pale. Men yo toujou neglije kreyòl la.

Ekri oswa chante nan yon lang se fè  pwomosyon  pou lang la. Sa vle  di valorize lang sila. Anpil atis ayisyen  k ap chante an kreyòl fè anpil fot nan pwononsyasyon mo yo. Yo toujou ap fèmem bouch yo. Alòske nou konnen nan lang kreyòl la pa gen fèmen bouch se mete tout dan deyò pou byen pwononse chak grenn lèt. Atis sa yo, lè yap chante kreyòl la, se tankou oblije yo oblije itilize lang kreyòl la, men  se franse oswa anglè a yap valorize, kòmkwadire, se lè yo plis rapwoche fransè a yo menm yo gen valè kòm atis. Men yo pa konprann tou, se devalorize yap devalorize lang manman yo.

Lè nou pran yon atis tankou  Arly Larivière, lè  w ap tande l ou ka mande tèt ou nan ki lang li chante? Antouka  atis la asasinen lang  lan nan fason li pwononse  mo yo.  Nou pa konnen si se yon pwoblèm  konpleksite ki genyen oubyen yon prejije kote pou ta louvri bouch la li oblije fèmen l.

Nan sans sa a gen atis ki tèlman pran san ak tan pou chante byen kreyòl la, lè w ap tande w sa ka fè w pran plezi. Gracia Delva se youn nan atis ki pale e chante kreyòl pi byen. Pran tan w, pran san w pou w tande   chante atis la a ou pap jwenn anpil bagay pou ou repwoche l. Li pa vrèman fè fot, bagay ki pa fasil. Gen kèk  atis nou konn tande tankou Gazman ki chante byen an kreyòl tou, ou ka jwenn Pipo ak Steeve Khé, san nou pa bliye yon gwoup tankou Zafèm tou k ap fè anpil jefò pou yo korèk, Poutan , pou Gracia  li menm , se youn nan moun ki montre nou, nou pa dwe santi nou jennen nan fason n ap pwononse  mo yo nan yon lang. Lè w ap itilize yon lang sila pou w chante. aplike prensip lang lan, se yon siy rèspè pou lang sila ak pou tout lòt moun k ap itilize l tou chak jou. Paske chak lang gen fason pou w pale l, epitou li makònen patrimwàn entegral kilti yon nasyon.

Fédia STANISLAS

Fedia STANISLAS

Fedia STANISLAS

Laisser un commentaire

%d blogueurs aiment cette page :